Anneleen
Van Bossuyt

Op 22 januari neemt minister voor Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt deel aan de informele Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) in Cyprus. Bovenaan de agenda staat de terugkeer van Afghanen en Syriërs naar hun land van herkomst. Zowel gedwongen terugkeer voor criminelen, als de vrijwillige terugkeer worden besproken. 

Vrijwillig waar het kan 

Minister Anneleen Van Bossuyt kondigde aan dat zij de vrijwillige terugkeer van Syriërs gerichter zal stimuleren. Het Assad-regime is al ruim een jaar gevallen, terugkeer behoort opnieuw tot de mogelijkheden. Daarom kiest de regering voor een versterkte en versnelde aanpak voor de Syriërs. 

De grote instroom van Syriërs de voorbije jaren zorgt voor een grote druk op België. Op dit moment verblijven er 2808 Syriërs in een opvangstructuur. Sinds de heropstart van de beslissingen door het CGVS in november 2025 bedraagt de beschermingsgraad van Syriërs slechts 24 procent. Volgens minister Van Bossuyt is de aanpak helder: vrijwillige terugkeer waar het kan, gedwongen terugkeer waar het moet. Het is echter geen geheim dat gedwongen procedures meer tijd in beslag nemen dan vrijwillig vertrek, waardoor mensen langer in de asielopvang blijven zitten.  

“Elke dag extra in de opvang kost de samenleving handenvol geld, tot 20.000 euro per jaar per persoon. Daarom is het belangrijk om migranten aan te moedigen om sneller terug te keren naar het land van herkomst als ze geen recht hebben op asiel of verblijf.”  

Re-integratiesteun

Minister Van Bossuyt zal hogere re-integratiesteun toekennen aan Syriërs die vrijwillig terugkeren. Hoe sneller ze dit doen, hoe hoger dat bedrag zal liggen. Dit initiatief wordt deels gefinancierd vanuit de EU. Syriërs in een asielprocedure die kiezen voor vrijwillige terugkeer, zullen kunnen rekenen op re-integratiesteun tot 5.000 euro. Dat systeem zien we ook terug in verschillende Noord-Europese landen. Wie langer in de asielprocedure blijft, ziet die ondersteuning geleidelijk afnemen.  Wie momenteel illegaal in het land is en ervoor kiest om terug te keren, krijgt 3.000 euro.  

Van Bossuyt licht de doordachte maatregel toe: “We willen de asielzoekers die terug kunnen keren aanmoedigen om zo snel mogelijk hun leven opnieuw op te bouwen in hun land van herkomst. Dat is in het belang van de mensen zelf, maar het is ook voor ons land een serieuze besparing in vergelijking met wanneer we die asielzoekers zouden moeten opvangen in een asielcentrum. De steun is eenmalig en wordt waar mogelijk gekoppeld aan een inreisverbod, zo voorkomen we asieldraaideuren waarbij mensen misbruik zouden maken van het systeem.” 

Re-integratiesteun bestaat uit concrete ondersteuning die in het land van herkomst wordt ingezet en vooraf wordt afgestemd met partnerorganisaties in het land van herkomst. Het gaat niet om cash geld, maar om gerichte steun zoals hulp bij huisvesting, opleiding, medische zorgen of het opstarten van een economische activiteit, met het oog op een duurzame herintegratie. 

Gedwongen wanneer het moet

Daarnaast blijft de minister onverminderd inzetten op gedwongen terugkeer in het algemeen voor wie niet wil meewerken, onder andere door de versterking van de escortecapaciteit, extra plaatsen in gesloten centra en meer terugname-akkoorden met landen van herkomst. Hierbij wordt prioriteit gegeven aan veroordeelde criminelen die illegaal in ons land zijn.  

“Terugkeer is jarenlang de achilleshiel geweest van het asiel- en migratiebeleid in België. Het is tijd om in te grijpen. Mensen die hier niet horen te zijn moeten sneller vertrekken, zeker wanneer ze onze veiligheid bedreigen. Zo kunnen we de druk op onze samenleving eindelijk verlichten,” aldus minister Van Bossuyt.